‘Nachtroer’ of over keuzes bij het vertalen van poëzie

Charlotte Van den Broeck is een Vlaamse dichteres van wie voorlopig twee bundels zijn verschenen, Kameleon en Nachtroer. Ik ben uitgenodigd om geselecteerde gedichten naar het Pools te vertalen voor het literaire festival Stacja Literatura 22.

Het gedicht ‘Nachtroer’ bleek een echte uitdaging.

Dit woord, die de naam van een Antwerpse nachtwinkel is, heeft tegelijkertijd een aantal onderliggende betekenissen: naast ‘roer’ dat richting aangeeft, zijn er allerlei connotaties met nacht en beweging, oproer. En wat is een nachtroer? Eentje dat je door de nacht veilig laat komen?

In het Nederlands is het natuurlijk om woorden samen te voegen om zo nieuwe betekenissen te verkrijgen; in het Pools zou dit echter te veel aandacht trekken en daardoor de lezer afleiden van de inhoud. Daarom ben ik geen nieuw woord gaan bedenken, maar ging ik op zoek naar een ongebruikelijke samenstelling die hetzelfde gevoel kon oproepen. In dit geval achtte ik het beter om een letterlijke overeenkomst met ‘roer’ op te geven in ruil voor de sfeer. Zo is ‘het roer’ in mijn vertaling een ‘het nachtelijke opwellen’ geworden. Deze titel roept allerlei mogelijkheden op, geeft weer dat er mogelijk veranderingen komen en grote krachten in het werk gaan, tegelijkertijd is de connotatie met water aangehouden.

Hier zijn enkele gedichten van Charlotte Van den Broeck in het Nederlands en in het Engels te lezen.

Het eerste gedicht ontsnapt uit mijn la

in de la

In het Pools kan je zeggen dat iemand ‘voor de la’ schrijft. Dit wil zeggen dat de teksten niet voor publicatie bedoeld zijn en in een la belanden. Als vertaler heb ik ook zo’n la. Die gebruik ik niet vaak, eigenlijk alleen voor vertalingen van gedichten die mij hebben betoverd. Onlangs is een van de gedichten ‘uit de la’ ontsnapt! “Het eerste gedicht ontsnapt uit mijn la” verder lezen